شرح کامل روغن بادام تلخ: خواص، کاربردها، تفاوت‌ها و هشدارها

روغن بادام تلخ (Bitter Almond Oil) یک روغن گیاهی استخراج‌شده از دانه‌های درخت بادام تلخ (با نام علمی Prunus amygdalus) است. این روغن که مایعی شفاف با رنگ زرد روشن و بوی تلخ متمایز است، به دلیل خواص متعدد خود در حوزه زیبایی و سلامت پوست و مو شناخته شده است. توجه به این نکته حیاتی است که این روغن به دلیل وجود ترکیب سمی آمیگدالین (Amygdalin) که در بدن به اسید هیدروسیانیک (Hydrocyanic Acid) یا سیانید (Cyanide) تبدیل می‌شود، به هیچ وجه قابل مصرف خوراکی نیست و استفاده از آن تنها به صورت موضعی و در موارد دارویی-آرایشی مجاز است.

ترکیبات و ارزش غذایی:

روغن بادام تلخ سرشار از مواد مغذی است، از جمله:

·        ویتامین‌ها: E (یک آنتی‌اکسیدان قوی)، A, B1, B2, B6, B12, K

·        مواد معدنی: منیزیم، مس، فسفر، زینک (روی)، کلسیم

·        اسیدهای چرب: امگا ۳، امگا ۶ (چربی‌های غیراشباع)

·        سایر ترکیبات: آنتی‌اکسیدان‌ها، فیبر، بیوتین (ویتامین B7 یا H)، مواد آلبومینوئیدی.

خواص و کاربردهای روغن بادام تلخ

الف) خواص برای پوست:

1.     روشن‌کنندگی و سفیدکنندگی پوست: به روشن شدن تیرگی‌های پوست مانند دور چشم، زیر بغل و کشاله ران کمک می‌کند.

2.     بازکننده چین و چروک: با تغذیه پوست و خاصیت آنتی‌اکسیدانی، به کاهش خطوط ریز و چین و چروک کمک می‌کند.

3.     مرطوب‌کننده و نرم‌کننده قوی: با حفظ رطوبت طبیعی پوست، برای پوست‌های خشک و پوسته‌پوسته شده بسیار مفید است. سبک بوده و حس چسبندگی ایجاد نمی‌کند.

4.     برطرف‌کننده خشکی لب: ویتامین E موجود در آن به ترمیم ترک‌ها و پوسته‌های لب کمک می‌کند.

5.     پاک‌کننده طبیعی آرایش: ناخالصی‌ها، چربی اضافی و مواد آرایشی را از جمله از ناحیه حساس چشم به آرامی پاک می‌کند.

6.     درمان جای زخم، آکنه و سوختگی: به بهبود سریع‌تر زخم‌ها، جای جوش و سوختگی کمک می‌کند و از ترک‌های پوستی در بارداری جلوگیری می‌کند.

7.     رفع پف و تیرگی دور چشم: خواص ضد التهابی و آنتی‌اکسیدانی آن به کاهش پف و سیاهی دور چشم می‌انجامد.

8.     جلوگیری و درمان آکنه: با حل کردن چربی اضافی پوست، از ایجاد جوش و آکنه پیشگیری می‌کند.

9.     رفع لکه‌های پوستی (لک صورت): برای روشن کردن لک‌های ناشی از آفتاب یا بیماری‌ها موثر است.

10. جوان‌سازی و شادابی پوست: با آبرسانی و تغذیه لایه‌های عمقی پوست، به جوان‌تر شدن ظاهر آن کمک می‌کند.

11. ضد آفتاب طبیعی: دارای SPF5 است و تا حدی از پوست در برابر اشعه‌های مضر خورشید محافظت می‌کند.

12. درمان ترک پاشنه پا: با نرم کردن و آبرسانی به پوست کف پا، ترک‌ها را درمان می‌کند.

ب) خواص برای مو:

1.     مرطوب‌کننده و آبرسان مو: رطوبت از دست رفته مو و پوست سر را بازمی‌گرداند و موها را درخشان می‌کند.

2.     درمان موخوره: با چرب کردن ساقه موها پس از استحمام، از ایجاد و گسترش موخوره جلوگیری می‌کند.

3.     نرم‌کننده و تقویت‌کننده مو: بیوتین موجود در آن، موها را نرم، لطیف و مقاوم می‌کند.

4.     پیشگیری و درمان شوره سر: خاصیت ضد قارچ و ضد باکتری آن، شوره سر را کنترل کرده و فولیکول‌های مو را پاکسازی می‌کند.

5.     درمان التهابات پوست سر (درماتیت سبورئیک) و پسوریازیس: به کاهش پوسته‌ریزی و التهاب پوست سر کمک می‌کند.

6.     بهبود موهای آسیب‌دیده: موهای شکننده و آسیب‌دیده را ترمیم و آن‌ها را صاف می‌کند.

7.     ضخامت‌بخشی به موها: با پر کردن خلل و فرج تار مو در سطح سلولی، به ضخیم‌تر و پرپشت‌تر شدن موها کمک می‌کند.

8.     کنترل ریزش مو: ویتامین E و آنتی‌اکسیدان‌های آن، موها را در برابر عوامل استرس‌زای محیطی محافظت و از ریزش جلوگیری می‌کند.

9.     درمان نازک شدن مو: به دلیل دارا بودن بیوتین، به ضخیم شدن تارهای نازک مو کمک می‌کند.

10. درمان گره مو: با نرم کردن موها، شانه زدن و باز کردن گره‌ها را آسان می‌کند.

11. کراتینه کننده طبیعی: با تغذیه فولیکول مو، به صافی و حالت‌پذیری موها کمک کرده و موهای ابریشمی ایجاد می‌کند.

12. درمان شپش سر: به دفع شپش از موها کمک می‌کند.

13. تقویت‌کننده ابرو، مژه، ریش و سبیل: رشد و استحکام موهای صورت را تقویت می‌کند.

ج) خواص دیگر:

1.     تقویت‌کننده ناخن: از شکنندگی ناخن‌ها جلوگیری کرده و آن‌ها را محکم می‌کند.

2.     ماساژ درمانی: به دلیل نفوذپذیری بالا، برای ماساژ بدن و تسکین درد عضلات، مفاصل، گرفتگی‌ها، کمردرد، گردن درد، آرتروز و رگ به رگ شدگی استفاده می‌شود.

3.     خواص ضد درد و کاهش کوفتگی: به عنوان یک مسکن طبیعی برای سردرد (به ویژه سردردهای با طبع سرد) و کوفتگی بدن عمل می‌کند.

4.     ضد عفونی‌کننده: دارای خواص ضد ویروس، ضد باکتری و ضد قارچ است و برای ضدعفونی کردن محیط مفید است.

5.     درمان سرماخوردگی و سرفه خشک: در ترکیب با روغن بنفشه و ماساژ روی پیشانی و گلو، به درمان سرفه و عفونت گلو کمک می‌کند.

6.     درمان مشکلات دیگر: در منابع سنتی به درمان تب، انگل روده، عفونت گوش و خارش نیز اشاره شده است.

روش مصرف (به صورت موضعی)

·        برای پوست: چند قطره از روغن را روی پوست تمیز و مرطوب بمالید و به آرامی ماساژ دهید.

·        برای مو (روغن تراپی): ۲ تا ۳ بار در هفته، مقداری روغن را روی پوست سر و ساقه موهای تمیز ماساژ دهید. بهتر است حداقل ۱ تا ۲ ساعت (یا شب تا صبح) بماند و سپس با شامپوی ملایم شسته شود.

·        برای ناخن‌ها: هفته‌ای یک بار چند قطره روغن را روی ناخن و کوتیکول آن ماساژ دهید.

·        برای ماساژ بدن: روغن را روی موضع درد (مفاصل، عضلات) بمالید و به آرامی ماساژ دهید.

هشدارها و عوارض جانبی

1.     مصرف خوراکی ممنوع: مصرف خوراکی حتی به مقدار کم می‌تواند باعث مسمومیت با سیانید، کندی تنفس، آسیب سیستم عصبی و حتی مرگ شود.

2.     تست حساسیت: قبل از استفاده، مقدار کمی روغن روی پوست بازو تست کنید و تا ۱ ساعت منتظر بمانید تا از عدم حساسیت مطمئن شوید.

3.     دوران بارداری و شیردهی: استفاده از آن در این دوران ممنوع است، زیرا ممکن است خطر زایمان زودرس را افزایش دهد.

4.     پوست‌های حساس: افراد با پوست بسیار حساس، اگزما یا آلرژی به آجیل باید با احتیاط و تحت نظر پزشک استفاده کنند.

5.     دور از دسترس کودکان: به دلیل سمیت، باید در ظرف دربسته و دور از دسترس کودکان نگهداری شود.

روش تشخیص و نگهداری

·        روش تشخیص اصل از تقلبی: تشخیص از روی ظاهر (رنگ زرد روشن و شفاف) دشوار است. بهترین روش، خرید از فروشندگان معتبر و مطمئن است، زیرا ممکن است با روغن هسته زردآلو یا هلو تقلب شود.

·        روش تولید مطلوب: پرس سرد (Cold Press) بهترین روش است، زیرا خواص روغن را حفظ می‌کند.

·        شرایط نگهداری: در ظرف دربسته، در جای خشک و خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود تا از اکسید شدن آن جلوگیری شود.