روغن اسطوخودوس (Lavandula angustifolia)، که به نام لاوندر نیز شناخته میشود، یکی از محبوبترین روغنهای گیاهی در طب سنتی و رایحهدرمانی (آروماتراپی) است. این روغن از تقطیر بخار سرد گلهای بنفشرنگ گیاه اسطوخودوس یا عصارهگیری با روغنهای پایه مانند کنجد، بادام شیرین، نارگیل، پامچال یا هسته انگور به دست میآید. با طبع گرم و خشک و ترکیبات فعال مانند لینالول، استات لینالیل، لاواندولول، ژرانیول، اوکالیپتول و بتا کاریوفیلن، این روغن به دلیل خواص ضدباکتریایی، ضدقارچی، ضدالتهابی، آنتیاکسیدانی و ضدمیکروبی در تولید عطر، لوسیون، صابون و محصولات بهداشتی کاربرد گستردهای دارد. در ادامه، به بررسی خواص، کاربردها، روشهای مصرف، تهیه، خرید و نکات نگهداری روغن اسطوخودوس میپردازیم.
ترکیبات کلیدی روغن اسطوخودوس
لینالول و استات لینالیل: مسئول رایحه مطبوع و خواص آرامبخش.
لاواندولول و ژرانیول: خواص ضدباکتریایی و ضدقارچی.
اوکالیپتول: بهبود تنفس و درمان عفونتهای تنفسی.
بتا کاریوفیلن: ضدالتهاب طبیعی.
آنتیاکسیدانها: محافظت از پوست در برابر رادیکالهای آزاد.
پلیفنولها: کاهش نفخ و بهبود گوارش.
این ترکیبات روغن اسطوخودوس را به یک محصول چندمنظوره برای سلامت پوست، مو، روان و جسم تبدیل کردهاند.
خواص روغن اسطوخودوس
1. پوست
درمان آکنه و جوش: خواص ضدباکتریایی و ضدالتهابی روغن اسطوخودوس باکتریهای مولد آکنه را از بین برده، التهاب را کاهش داده و منافذ باز پوست را کوچک میکند.
کاهش چین و چروک: آنتیاکسیدانها از پوست در برابر رادیکالهای آزاد محافظت کرده و با کلاژنسازی، علائم پیری مانند خطوط ریز را کاهش میدهند.
روشنکننده پوست: کاهش لکهای تیره، تیرگی واژن و دانههای سرسیاه بینی، و ایجاد پوستی شفاف و یکنواخت.
درمان اگزما و پسوریازیس: کاهش قرمزی، خارش و پوستهپوسته شدن پوست.
ترمیم زخم و سوختگی: تسریع بهبود زخم، بریدگی، آفتابسوختگی و کاهش جای زخم.
مرطوبکننده: رفع خشکی پوست و خشکی لب، و تأمین رطوبت میانبافتی.
ضدعفونیکننده: درمان عفونتهای قارچی پوست و ناخن، و محافظت از زخمهای جزئی.
رفع لکهای پوستی: کاهش لکهای ناشی از افزایش سن یا جای جوش.
2. مو
تقویت مو: جلوگیری از ریزش مو و درمان آلوپسی آرهتا (طاسی سکهای) با بهبود گردش خون در پوست سر.
رفع شوره و خارش: خواص ضدالتهابی و ضدقارچی به کاهش شوره سر و خارش پوست سر کمک میکند.
درمان شپش و انگل: از بین بردن شپش و تخم آن.
نرمکننده طبیعی: احیای موهای آسیبدیده، رفع گرههای مو و ایجاد درخشندگی.
مراقبت از موی کراتینه: تقویت و حفظ سلامت موهای کراتینهشده.
تقویت ابرو و مژه: افزایش رشد و پرپشتی ابرو و مژه.
3. سلامت روان و جسم
آرامبخش و ضداسترس: کاهش استرس، اضطراب، افسردگی و خستگی عصبی، و بهبود فعالیت ذهنی.
درمان بیخوابی: استنشاق یا چکاندن روی بالش برای خوابی آرام.
تسکین میگرن و سردرد: کاهش شدت و دفعات میگرن و سردردهای عصبی از طریق ماساژ یا استنشاق.
بهبود تنفس: درمان سرماخوردگی، سرفه، برونشیت، لارنژیت، احتقان سینوسی و آسم با استنشاق بخار.
تسکین درد: کاهش دردهای عضلانی، روماتیسمی، کمردرد، رگبهرگ شدن و درد قاعدگی با ماساژ موضعی.
تقویت سیستم ایمنی: مقاومت در برابر بیماریهایی مانند دیفتری، تیفوئید و سل.
بهبود گوارش: کاهش نفخ معده، یبوست و اسهال با خواص پلیفنولی.
پیشگیری از سرطان سینه: اثرات محافظتی در برابر رشد سلولهای سرطانی.